“Nhà em sắp sơn, thợ hỏi có bả tường không mà em không biết chọn thế nào?” — đây là câu hỏi tôi nhận gần như mỗi tuần. Bả tường (trét matit) làm bức tường phẳng mịn như gương, nhưng nếu bả sai chỗ hoặc bả ẩu, chỉ vài tháng là sơn nứt, bong theo mảng. Bài này nói thẳng: khi nào bả tường trước khi sơn là đáng tiền, khi nào không nên bả, và quy trình thi công matit đúng kỹ thuật để lớp sơn bám chắc, bền lâu.
Bả tường (matit) là gì và bả để làm gì?
Bả tường là công đoạn dùng bột bả (matit) trét một lớp mỏng lên bề mặt tường sau khi trát, nhằm che các khuyết điểm và tạo mặt phẳng mịn trước khi lăn sơn. Bột bả trộn với nước thành hồ dẻo, thợ dùng dao bả kéo đều lên tường, chờ khô rồi xả nhám cho phẳng.
Mục đích của lớp bả không phải để trang trí mà để: che lấp vết rỗ, lỗ nhỏ, gợn vữa trên mặt trát; tạo độ phẳng và mịn để sơn lên đều màu, không lộ vết; và giúp lớp sơn phủ bám dính tốt hơn trên nền đã được làm nhẵn. Nói ngắn gọn, bả là lớp trung gian giữa tường thô và lớp sơn hoàn thiện.
Có nên bả tường trước khi sơn không?
Câu trả lời trung thực là: tùy trường hợp, không phải lúc nào cũng nên bả. Quyết định dựa trên ba yếu tố thực tế.
1. Nội thất hay ngoại thất?
Với tường trong nhà (nội thất), bả tường thường rất đáng làm, vì bạn nhìn gần và cần bề mặt phẳng mịn, đẹp, đều màu. Ngược lại, với tường ngoài trời (ngoại thất), nhiều thợ có kinh nghiệm khuyên hạn chế bả hoặc không bả. Lý do: lớp bả kèm chịu nước, dưới nắng mưa và co giãn nhiệt liên tục dễ bị bong, kéo theo lớp sơn bong theo mảng. Tường ngoài trời ưu tiên độ bám và khả năng chống thấm hơn là độ mịn, nên thường sơn trực tiếp trên nền trát phẳng cùng lớp sơn chống thấm phù hợp — xem thêm thi công sơn chống thấm tường ngoài trời.
2. Bạn cần độ phẳng đến mức nào?
Nếu tường trát đã tương đối phẳng và bạn chấp nhận bề mặt mộc, khỏe khoắn thì sơn không bả vẫn ổn và bền hơn. Nếu bạn muốn mặt tường phẳng lì, mịn màng, lên màu chuẩn — nhất là với gam màu tối hoặc sơn bóng dễ lộ khuyết điểm — thì nên bả.
3. Ngân sách và độ bền mong muốn
Bả tường phát sinh chi phí bột bả và công thợ, đồng thời lớp bả có tuổi thọ nhất định. Sơn không bả tiết kiệm hơn và ở ngoại thất còn bền hơn. Bạn cân nhắc giữa thẩm mỹ và chi phí theo đúng nhu cầu của mình.
Khi nào nên bả, khi nào không nên bả?
Nên bả khi: tường nội thất phòng khách, phòng ngủ cần đẹp; dùng màu sơn dễ lộ vết; tường trát còn nhiều gợn, rỗ; muốn bề mặt cao cấp phẳng mịn.
Không nên (hoặc cân nhắc kỹ) khi: tường ngoại thất chịu nắng mưa trực tiếp; tường còn ẩm, chưa khô kiệt; tường đang có hiện tượng thấm chưa xử lý; nền tường yếu, phấn hóa, bong bột. Bả lên nền ẩm hoặc nền yếu thì trước sau gì cũng bong — đó là lý do nhiều nhà sơn xong vài tháng đã hỏng.
Quy trình thi công bả tường đúng kỹ thuật
Lớp bả chỉ bền khi làm đủ bước. Đây là quy trình chuẩn đội thợ chúng tôi áp dụng:
- Bước 1 — Kiểm tra và làm sạch bề mặt. Tường phải khô (độ ẩm đạt yêu cầu), sạch bụi, dầu mỡ, rêu mốc và cạo bỏ hết lớp sơn cũ bong tróc. Nền bẩn hoặc ẩm ở nguyên nhân số một khiến bả bong.
- Bước 2 — Xử lý khuyết tật nền. Trám vá vết nứt, lỗ hổng, chỗ lồi lõm lớn bằng vữa trước. Nếu tường bị nứt chân chim, cần xử lý dứt điểm trước — tham khảo cách xử lý tường nứt chân chim trước khi sơn.
- Bước 3 — Bả lớp thứ nhất. Dùng dao bả kéo một lớp matit mỏng, đều tay, lấp các khuyết điểm nhỏ. Không trét quá dày một lần vì lớp dày dễ nứt và bong.
- Bước 4 — Chờ khô và xả nhám. Để lớp bả khô theo khuyến cáo, dùng giấy nhám mịn xả phẳng, loại bỏ gợn và vết dao.
- Bước 5 — Bả lớp thứ hai. Trét lớp thứ hai để hoàn thiện độ phẳng mịn, rồi lại xả nhám kỹ. Đa số tường nội thất bả hai lớp là đạt.
- Bước 6 — Vệ sinh và kiểm tra. Lau sạch bụi nhám, rọi đèn kiểm tra bề mặt bằng mắt và tay, xử lý nốt điểm chưa phẳng.
- Bước 7 — Sơn lót rồi sơn phủ. Lăn lớp sơn lót kháng kiềm để tăng bám dính và bảo vệ lớp bả, sau đó mới sơn phủ hoàn thiện đủ số lớp. Trình tự tổng thể xem bài quy trình thi công sơn nhà đúng kỹ thuật.
4 lỗi bả tường khiến sơn bong, nứt sau vài tháng
Đây là những lỗi tôi gặp nhiều nhất khi được gọi đến sửa nhà người khác làm hỏng:
- Bả lên tường còn ẩm. Hơi ẩm bốc ra đẩy lớp bả và sơn phồng lên. Tường mới trát cần đủ thời gian khô mới bả.
- Bả quá dày trong một lớp. Lớp matit dày co ngót không đều, nứt và bong thành mảng. Nguyên tắc là mỏng, nhiều lớp, không dày một lần.
- Không xử lý nền phấn hóa, bong bột. Bả bám trên lớp yếu thì cả mảng cùng rơi. Nền yếu phải làm chắc trước.
- Bỏ qua sơn lót. Không có lớp lót, sơn phủ hút không đều và lớp bả không được bảo vệ, tường nhanh xuống cấp, loang màu. Nếu tường đã bong tróc sẵn, xử lý theo bài xử lý tường bị bong tróc sơn trước khi bả lại.
Chi phí bả và sơn tường
Chi phí bả tường tính theo mét vuông và phụ thuộc số lớp bả, độ phẳng yêu cầu, hiện trạng tường và loại vật liệu. Một bước tường phẳng sẵn khác hẳn tường phải xử lý nứt, thấm rồi mới bả. Chúng tôi không đưa một đơn giá cứng cho mọi nhà, vì mỗi công trình một hiện trạng — cách đúng là khảo sát rồi báo giá theo thực tế. Bạn có thể tham khảo trọn gói cả nhân công lẫn vật tư ở dịch vụ sơn nhà trọn gói.
Câu hỏi thường gặp
Không bả tường mà sơn thẳng có được không?
Được, nếu tường trát phẳng và bạn chấp nhận bề mặt mộc. Nhiều công trình ngoại thất còn ưu tiên sơn không bả vì bền và bám tốt hơn. Quan trọng là nền tường phải chắc và xử lý chống thấm đầy đủ.
Tường bả rồi bao lâu thì sơn được?
Phải chờ lớp bả khô hoàn toàn và đã xả nhám sạch mới lăn sơn lót. Thời gian tùy thời tiết và độ dày lớp bả, thường sau khi bề mặt khô kiệt và không còn ẩm tay.
Bả tường có chống thấm được không?
Không. Bả chỉ tạo phẳng mịn, không thay thế chống thấm. Nếu tường bị thấm, phải xử lý chống thấm riêng trước, tuyệt đối không bả đè lên tường đang thấm.
Nội thất bả mấy lớp là đủ?
Đa số tường nội thất bả hai lớp matit là đạt độ phẳng mịn. Tường yêu cầu cao hoặc quá nhiều khuyết điểm có thể cần thêm lớp, do thợ đánh giá tại chỗ.
Chưa chắc nhà mình nên bả hay không? Để VTHOME tư vấn
Quyết định bả hay không nên dựa trên hiện trạng tường thật của nhà bạn, chứ không theo lời đồn. Đội thợ của chúng tôi sẽ khảo sát bề mặt tường, tư vấn nên bả hay sơn trực tiếp và làm đúng quy trình để lớp sơn bền lâu, không bong nứt. Xem thêm các dịch vụ thi công của VTHOME.
Nhận tư vấn và báo giá bả & sơn nhà: Hotline & Zalo 0986.833.433 — hoặc để lại thông tin nhận báo giá. Địa chỉ: H02-L06 ShopVila An Phú, Dương Nội, Hà Đông, Hà Nội.